bớt xén

Người bán hàng bớt xén khi cân trái cây cho khách.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Hành động giảm bớt, cắt xén một phần (tiền bạc, vật chất, nguyên liệu...) một cách không chính đáng, thường là lén lút, để chiếm làm của riêng. Hành động này thường xảy ra trong các giao dịch, hợp đồng, hoặc khi phân phối, dẫn đến việc người khác bị thiệt thòi, nhận ít hơn phần đáng được hưởng.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Cai thầu bớt xén tiền công của thợ. (Người cai thầu cắt xén tiền lương của công nhân.)
  • Bớt xén nguyên liệu của hàng gia công là hành vi vi phạm hợp đồng. (Chiếm dụng một phần nguyên liệu của hàng đặt gia công là hành vi vi phạm hợp đồng.)
  • Một số người bán hàng có thói quen bớt xén khi cân đo cho khách. (Một số người bán hàng có thói quen gian lận, cân thiếu khi bán hàng cho khách.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bớt xén" thường được dùng trong ngữ cảnh tiêu cực, chỉ sự tham lam, gian dối. Từ này mang sắc thái mạnh, phê phán hành vi trục lợi bất chính.
• Có thể dùng để chỉ việc cắt giảm không hợp lý các khoản ngân sách, chi tiêu dự án, làm ảnh hưởng đến chất lượng.
  • Việc bớt xén kinh phí đào tạo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực. (Việc cắt giảm không hợp lý kinh phí đào tạo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực.)

Biến thể và từ gần giống

• Xén bớt: Có nghĩa tương tự "bớt xén", cùng chỉ hành động cắt đi một phần. "Xén bớt" có thể dùng trong cả nghĩa đen (như xén bớt vải) và nghĩa bóng (xén bớt ngân sách).
• Cắt xén: Từ gần nghĩa, thường dùng cho việc giảm bớt các khoản tiền, ngân sách, nội dung một cách tùy tiện.
• Ăn bớt, ăn chặn: (Khẩu ngữ) Có nghĩa tương tự, chỉ việc chiếm đoạt một phần cho riêng mình một cách lén lút.

Từ đồng nghĩa

• Tham ô: Chiếm đoạt tài sản chung, công quỹ (thường với quy mô và mức độ nghiêm trọng hơn).
• Biển thủ: Lén lút chiếm đoạt tài sản được giao giữ (mang tính chất pháp lý rõ rệt).
• Bòn rút: Lấy dần, lấy lén từng ít một (thường chỉ tiền bạc, tài sản).

Từ trái nghĩa

• Đầy đủ: Có đủ, không thiếu thứ gì.
• Nguyên vẹn: Vẫn giữ được đầy đủ, trọn vẹn như ban đầu, không bị mất mát hay xâm phạm.
• Minh bạch: Rõ ràng, công khai, không có gì che giấu hay gian dối.